Колумнистлар

Ғарб Украинадан воз кечди: энди нима бўлади?

© Sputnik / Евгения НовоженинаМонумент Независимости Украины на площади Независимости в Киеве
Монумент Независимости Украины на площади Независимости в Киеве - Sputnik Ўзбекистон, 1920, 24.02.2022
Обуна бўлиш
Yandex newsTelegram
Россиянинг Донбассдаги икки республикани тан олиши Атлантика дунёси тартибини демонтаж қилишда бурилиш нуқтаси бўлдими?
Россиянинг Донбассдаги икки республикани тан олиши Атлантика дунёси тартибини демонтаж қилишда бурилиш нуқтаси бўлдими? Йўқ, бу шунчаки жараённинг давоми - ва моҳиятига кўра, "ерда" ҳеч нарса ўзгармади. Россия объектив воқеликни тан олди: саккиз йил аввал Донбасс устидан назоратни қўлдан бой берган Украина ўз бирлигини тиклаш учун ўзгаришни истамаяпти.
Украинага Донбасс керак эмас - Украинага у Россияга қарши, яъни атлантикачилар ва маҳаллий элиталар Россияга қарши доимий форпост сифатида ҳимоя қилишга уринаётган Украина сифатида керак эмас. Бундай Украина учун Донбасснинг кетиши - деярли совғадир (агар бу билан ҳаммаси тугаса). Лекин тугамайди, чунки Россия учун Украина масаласи - ташқи сиёсат ёки ҳатто хавфсизлик масаласи эмас. Бу ўзимизни англаш, яъни ўз халқимиз, юртимиз, тарихимиз олдидаги масъулият масаласидир. Ва бу Россия Федерацияси ёки СССР тарихи эмас - бу Россия ва рус халқининг тарихи.
Айнан шунинг учун Путин ДХР ва ЛХР тан олинишини эълон қилишдан олдин Украина ҳақида узоқ тарихий маъруза ўқиди, чунки у русларнинг, Россиянинг вакили сифатида нутқ сўзлади. Ва Россия Украинани ўзининг бир қисми деб ҳисоблайди - бундан норози бўлиш, халқаро ҳуқуқ ҳақида гапириш ёки рус империализмини масхара қилиш мумкин.
Буларнинг барчаси муҳим эмас, чунки русларнинг ўзлари бу ҳақиқат эканлигини билишади, чунки руслар ўзларининг илдизлари ва тарихини билишади, улар таҳдид ва чақирувларни кўришмоқда.
Ғарб томонидан илгари сурилаётган глобаллашув даврида, ҳатто Европа Иттифоқи доирасида нафақат суверенитет, балки миллий ўзига хослик аста-секин емирилаётган бир пайтда "давлатлар суверенитети" ғоясини ҳимоя қилиш - шунчалик кулгили.
Рус давлати парчаланиб кетганди, энди эса у аста-секин ўзини ўзи ва ўз тарихий маконини йиғмоқда - бошқа куч марказлари бизнинг империя парчаларидан Россияга қарши мустаҳкамланган ҳудудларни қурмаслигини талаб қилмоқда.
Ва бу экспансия ва тажовуз деб аташмоқдами? Руслар Европага келиб, Европага таҳдид солмоқдами? Аксинча, Ғарб уялмасдан чегарамизга бостириб кирди (вақтинчалик ожизлигимиз ва бўлиниб кетганимиздан фойдаланиб), энди биз қарши ҳужумга ўтганимизда “босқинчини тўхтатинг” деб бақиришмоқда.
Украина бу ҳолатда шунчаки қурбон - рус экспансияси туфайли эмас, балки очкўзлик ва узоқни кўра олмаслик оқибати. Ўз элиталари ва Ғарб туфайли.
Украинани Россиядан олиб кетишга уриниш қанчалик бемаънилик бўлса, шунчалик авантюра эди - Россиянинг ўзи заифлашиб, парчаланиб кетишига ставка қилиш керак эди. Ҳар қандай вариантда руслар муқаррар равишда ўз нарсаси учун келишади.
Бу содир бўлмоқда - чунки фақат геосиёсий ва маънавий ўлик Россия Украинадан воз кечиши мумкин эди.
Ғарб, умуман олганда, 2014 йилда мамлакат устидан тўлиқ назорат ўрнатгандан сўнг, Украина авантюрасининг стратегик муваффақиятига ишонмади: атлантикачилар учун Россия ва Украина ўртасидаги бўлинишни иложи борича узоқроқ сақлаш муҳим эди.
Ғарб Россияни қўзғатишни истамай, Украинанинг атлантизациясига шубҳасиз ставка қўйишдан қўрқди. Аммо у Киев элитасини ёрдам умидидан маҳрум қила олмади, чунки бусиз бугунги Украинанинг Россияга қарши тузилмаси парчалана бошлайди.
Украина ҳукумати Ғарб кафолатларининг нархини феврал ойида, англо-сакслар ва европаликлар ўз элчихоналарини Львовга ўтказа бошлаганларида кўрдилар.
Ва бу уларнинг ўзлари ўйлаб топган "Россия таҳдиди" олдида, Россия шунчаки ўзининг ҳарбий қудратини намойиш қилиб, Ғарбни Украина бўйича мулоқотга мажбурлаш билан кучайтирди.
Атлантикачилар Украинанинг НАТОга қўшилмаслигига кафолат бермадилар, лекин улар уни ҳимоя қилмасликларини сўзлари ва ҳаракатлари билан кўрсатдилар. Яъни, "Украина Европа" нинг бутун қурилиши Россиянинг шунчаки соясидан қулаб тушди.
Шу пайтда Киев ҳукумати Ғарбни хиёнатда айблай бошладилар - Зеленский ўтган шанба куни Мюнхенда шундай қилди:
"2014 йилдан бери Россия биз нотўғри йўлни танлаганимизга, Европада бизни ҳеч ким кутмаётганига ишонтирмоқда. Европа бу ҳақиқат эмаслигини доимо айтиши ва ўз ҳаракатлари билан оқлаши керак эмасми? Бугун Европа Иттифоқи шундай дейиши керак эмасми: фуқароларимиз Украинанинг Иттифоққа киришига ижобий муносабатдами? Нега биз бу саволдан қочяпмиз? Украина тўғри, ҳақоний жавобларга лойиқ эмасми?”.
Украина президенти қандай жавобни эшитишни хоҳлади? "Биз Украинани ўзимизга олишни хоҳлаймиз, лекин биз муваффақиятга эриша олмаслигимизни тушунамиз, шунинг учун биз мамлакатингиздан Россияни тийиб туриш ва у билан ўйин учун фойдаланамиз" - у англо-сакслардан бундай ҳақиқатни кутмайди. Европаликлар эса ўзларини англо-Саксон ўйинининг гаровига олинаётганини тушунишади ва фақат йўқотишларини камайтиришга ҳаракат қилишлари мумкин.
Аммо Киев ҳақиқатни билишни истамайди ва гапиришда давом этмоқда. Бундан ташқари, фақат Россиянинг энг ёмон қўрқувларини тасдиқлайдиган бир нарсани айтмоқда: Россия ерларининг ғарбий қисмини Европа фойдасига рад этишга уриниш, рус дунёси ва Европанинг тарихий чегараларини ўзгартириш. Ахир сешанба куни Украина ташқи ишлар вазири Дмитрий Кулеба бу ҳақда айтмадими?
“Мен Европа Иттифоқини Европанинг айрим пойтахтларида мавжуд бўлган барча иккиланишларни, барча чекловларни, барча шубҳаларни зудлик билан бир четга суриб, Украинага бўлажак Европа Иттифоқига аъзо бўлиш ваъдасини беришга чақирдим. Бунинг вақти келди. Европа буни қабул қилиши мумкин бўлган энг яхши стратегик қарор том маънода Украинани ўзига қўшиши аниқ”.
Айтганча, Европанинг кутилган сукунати Кулебани тўхтата олмади - у Вашингтонга учиб кетди, у ерда Байденнинг ўзи билан суҳбатдан сўнг у америкаликларга Украинани нима учун қутқариш кераклигини тушунтиришга ҳаракат қилди. Оддий америкаликлар - CNNда:
"Биринчидан, 1994 йилда Украина дунёда учинчи ўринни эгаллаган ядро арсеналидан воз кечди. Биз, хусусан, АҚШ томонидан тақдим этилган хавфсизлик кафолатлари эвазига ундан воз кечдик. Агар кимдир бизга ҳужум қилса, АҚШ бизга ёрдам берадиган давлатлар қаторида бўлади, деб бизга ваъда қилинган эди.
Иккинчидан, Украинада содир бўлаётган воқеалар нафақат Украинага тааллуқли. Путин Евро-Атлантика тартибига қарши чиқмоқда. Агар Ғарб Украинада муваффақиятсизликка учраса, Путиннинг навбатдаги нишони унинг шарқий қанотидаги НАТО аъзоларидан бири бўлади.
Учинчидан, агар Путин Украинада муваффақият қозонса, дунё бўйлаб қоидаларни ўзгартирмоқчи бўлган, АҚШни четлаб ўтмоқчи бўлган бошқа ўйинчилар Ғарб ўзи турган нарсани ҳимоя қилишга қодир эмаслигини кўради. Шунинг учун америкаликлар жаҳон тартибини ҳозирги кўринишида сақлаб қолишдан манфаатдор бўлиши керак ва бу тартибнинг келажаги ҳозир Украинада ҳал қилинмоқда”.
Бу далиллар америкаликлар учун қанчалик ишончли? Биринчиси, кафолатлар ҳақида, умуман ишламайди - сиз бизга ваъда берган эдингиз... Клинтон давридами? Ва нима - сиз учун Россия билан уруш қилиш керакми? Ва англо-саксон ОАВлари аллақачон бутун Ғарбни жанг қилишлари кераклигига ишонтиришган, чунки руслар Киевга танклар ташлашга тайёрланмоқда. Йўқ, бу билан америкаликларга таъсир қилиб бўлмайди.
Иккинчи далил Американинг Европадаги ҳукмронлигига тааллуқли. Яъни, Украинани ҳозир Путинга топширсангиз, кейин у Польша ва Болтиқбўйи давлатларига кўз тикади.
Сиз у ерда уруш қилишингиз керак бўлади, чунки улар - НАТО аъзоларидир. Бу англо-саксон сиёсий элитасига таъсир қилиши керак, аммо муаммо шундаки, бу далил англо-саксларнинг ўзлари томонидан ўйлаб топилган ва 2014 йилдан бери уни фаол равишда таъқиб қилмоқда. Кўплаб шов-шувли баёнотлар ва мақолалар Болтиқбўйи таҳдидига бағишланган ва бу, биринчи навбатда, НАТО ва Европа Иттифоқининг Германия ва Франция каби муросасиз аъзоларини қўрқитиши керак эди: "Сиз руслар билан ишлашга қандай журъат этасиз? худди шу “Шимолий оқим-2” бўйлаб - Болтиқбўйи хавф остида бўлганда "Тезда барча ишларни тўхтатинг."
Вашингтон, албатта, Болтиқбўйини Россияга беришни истамайди, гарчи улар ҳарбий жиҳатдан уни ҳимоя қила олмаслигини тушунади. Муаммо шундаки, Россиянинг НАТО давлатларидан бирига ҳужум қилишига фақат бемаъни одам ишониши мумкин, шунинг учун бу аргумент бу ерда ҳам ишламайди.
Аммо учинчи далил ҳақиқатга ўхшайди. Лекин у айнан қандай кўринишга эга, чунки у содир бўлаётган нарсаларни остин-устун қилади. Агар сиз Путинга таслим бўлсангиз, Ғарб ҳеч нарсага қодир эмаслигини дунёдаги ҳамма (яъни Хитой) кўради. Ва тамом - ҳозирги дунё тартиби бузилади. Шунинг учун, агар сиз Атлантика дунёси тартибини сақламоқчи бўлсангиз, Украинадан воз кечманг.
Аммо муаммо шундаки, англо-сакслар ўзларининг глобал ҳукмронлик лойиҳаси билан аллақачон ўзларини ҳаддан ташқари уриниб кетди - ва улар ревизионистик мамлакатлар (яъни, биринчи навбатда, Россия ва Хитой) деб атайдиганлар буни аллақачон тушунишган. Ва улар англо-саксон Бобил минорасини, шу жумладан тўғридан-тўғри уйларининг дарвозаларида эҳтиёткорлик билан демонтаж қилиш билан шуғулланадилар.
Россия айнан шундай қиляпти - барбод бўлган дунё тартиби меъморларини имкон қадар ўз чегараларидан сиқиб чиқармоқда. Тарихий чегаралардан.
Янгиликлар лентаси
0