Жамият

Бухоро чўлида қадимий ғорлар топилди

© Бухоро вилояти маданий мерос бошқармаси матбуот хизмати.Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди
Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди - Sputnik Ўзбекистон, 1920, 05.07.2022
Обуна бўлиш
Yandex newsTelegram
Ушбу ғорларда XII-XIII асрларда маҳаллий аҳоли томонидан қурилиш материаллари, гусусан ганч қазиб олингани аниқланди.
ТОШКЕНТ, 5 июл – Sputnik. Бухоро вилоятининг Когон туманидаги чўл ҳудудидан маҳаллий аҳоли кўмаги билан тўртта қадимий ғор топилди. Бу ҳақда вилоят Маданий мерос бошқармаси Матбуот хизмати маълум қилди.
Хабарга кўра, бошқарма ҳамда Фанлар Академиясининг миллий археология маркази мутахассисларидан иборат ишчи-гуруҳ аҳоли кўрсатмасига асосан, Когон туманининг чўл ҳудудига қадимги ғорлар қолдиқларини ўрганган.
© Бухоро вилояти маданий мерос бошқармаси матбуот хизмати.Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди
Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди - Sputnik Ўзбекистон, 1920, 05.07.2022
Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди
Ғорлар чўл зонасида янтоқ ўсган қум тагидаги, сарғиш рангли оҳактошлар қатлами остидаги пастликка кириб кетган. Уларнинг кириш қисми қумлар ва ўпирилган тошлар билан кўмилиб, ташқи кўринишидан, оддий йўловчилар учун деярли билинмайди. Улар бир биридан юзлаб метр масофаланиб, қандайдир тизим ва боғланиши аниқланмаган.
“Ғорларнинг нима мақсадда қурилганини билиш учун бизни олиб келган маҳаллий юртдошимиз билан ичига кириш учун ғорларнинг энг йириги танлаб олинди. Ғорнинг ички қисми қум ва ўпирилган тошлар билан босилганлиги сабабли эгилиб, букилиб, аста секин, тўлиқ қоронғуликда ёритиш жиҳозлари ёрдамида 80-100 метр масофа ва 10-15 метр пастликка тушилди. Ғорнинг айрим жойлари жуда тор, айрим жойлари кенг, айрим жойларидан бошқа томонга кетган қўшимча йўналишлар очилган”, дейилади хабарда.
© Бухоро вилояти маданий мерос бошқармаси матбуот хизмати.Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди
Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди - Sputnik Ўзбекистон, 1920, 05.07.2022
Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди
Аниқланишича, ғорнинг геологик қатламлари асосан оҳактошдан иборат бўлгани сабабли, ғор ўрта асрлар даврида (XII-XIII) маҳаллий кончилар тарафидан қазилиб ер остки заҳираларидан жуда кенг кўламда фойдаланган ҳамда ганч қурилиш материалининг хомашёси олинган.
Тарихий манбаларга кўра, Бухоро шаҳрининг шимолий-шарқий томонларида қадимий юқори сифатдаги ганч конлари мавжудлиги, ўрта асрларда қурилган ҳозирда сақланиб қолган тарихий биноларнинг қурилишида шу конлардан келтирилган ганч материалидан кенг фойдаланганлиги ёзиб қолдирилган. Конлардан келтирилган дағал ганчлар қўл меҳнати ёрдамида эзилиб, пиширтирилган ва тарихий биноларни қуришда оби ғиштлар орасидаги ангаф қоришмасига қўшилган ҳамда масжидларнинг ички қисмини ганчкорлик санъати ёрдамида безаш ишларида ишлатилган.
© Бухоро вилояти маданий мерос бошқармаси матбуот хизмати.Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди
Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди - Sputnik Ўзбекистон, 1920, 05.07.2022
Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди
Ғорнинг кенгроқ қисмларида ўрта асрлар(XII-XIII асрлар)га тегишли сопол қолдиқлари, асосан катта ва кичикроқ сув сақланадиган кўзалар бўлаклари, шунингдек, қўйлар ва туялар суяклари топилди. Бу топилмалар ғорлар ичида одамлар яшаганлиги, қанақадир меҳнат фаолияти билан шуғулланганлигидан далолат беради.
Бундан ташқари, Бухоро–Қарши автомобиль трассасининг 193 км масофаси чеккасида яна бир ғор ичида табиий шишасимон геологик хомашё кўринишидаги материаллар мавжудлиги ҳам аниқланди. Ушбу материал шишага ўхшаш бўлиб, ёруғликни яхши ўтказади ҳамда ўрта асрлар даври архитектурасида кенг ишлатилган.
© Бухоро вилояти маданий мерос бошқармаси матбуот хизмати.Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди
Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди - Sputnik Ўзбекистон, 1920, 05.07.2022
Бухородаги чўлдан қадимий ғорлар топилди
Сўнги ўрта асрлар даврида ушбу ҳудуддаги ғорлардан чўпонлик фаолиятини олиб борган маҳаллий аҳоли дам олиш ва қор-ёмғирлардан сақланиш мақсадида бошпана сифатида фойдаланган. Шунингдек, душманлар бостириб келган пайтларида яшириниш ва ўз жонини сақлаш учун ҳам фойдаланилган деган тахминлар ҳам мавжуд.
Таъкидланишича, ҳозирда, мазкур тарихий ғорларни белгиланган тартибда моддий маданий мерос объектларининг Миллий рўйхатига киритиш ва давлат муҳофазасига олиш бўйича ишлар олиб борилмоқда.
Янгиликлар лентаси
0